Op welk medisch beginsel berust de lichttherapie tegen winterdepressie?
Winterdepressie is een op lichttekort terug te voeren seizoensafhankelijke depressie (Seasonal Affective Disorder, SAD). Een goede mogelijkheid om dit type depressies te behandelen is de lichttherapie. Bij deze wetenschappelijk erkende methode wordt de patiënt aan zeer helder, ca 10.000 lux verblindingvrij licht blootgesteld. Een lux komt ongeveer overeen met de helderheid van een kaars.
Tijdens de behandeling kijkt de patiënt naar keuze 30 minuten direct of ongeveer 2 uur indirect in de lichtbron. De voorkeurstijd voor de behandeling is ’s morgens direct na het ontwaken. Belangrijk is dat het licht op het netvlies valt. Elke depressie wordt door een te hoge concentratie van de neurotransmitter melatonine en een gebrek aan serotonine, waarvan het afbraakproduct melatonine is, in de hersenen veroorzaakt. Het is bewezen dat speciaal in de tweede helft van de nacht melatonine in de hersenen wordt geproduceerd. Als de lichttherapie meteen na het ontwaken wordt gegeven, wordt de productie van melatonine vrijwel direct gestopt. Daardoor ontstaat een positieve stemmingsomslag. Symptomen als angst, denk- en gevoelsremmingen, slaap-, concentratie- en gedragsstoornissen verminderen. Als de serotonine zijn werk weer kan doen en de informatie van hersencel naar hersencel transporteert, kan men beter slapen, voelt men zich beter en heeft men een hoger prestatievermogen. In de Scandinavische landen, die in de winter onder een gebrek aan natuurlijk daglicht gebukt gaan, wordt lichttherapie al langer tegen winterdepressies ingezet. Maar ook andere vormen van depressie, zoals bijvoorbeeld ouderdomsdepressie, reageren vaak positief op deze vorm van therapie. Maar hierbij moeten de gebruikelijke behandelingsmethoden, zoals gedragstherapie en behandeling met medicijnen, niet buiten beschouwing worden gelaten. Ook luchtvaartmaatschappijen gebruiken de lichttherapie tegen jetlag.